Z jakich potraw słyną Kielce i jej okolice?

Z jakich potraw słyną Kielce i jej okolice

Kuchnia kielecka i świętokrzyska to bogactwo smaków i tradycyjnych przepisów, z których wiele zyskało popularność nawet poza granicami regionu.

Główne składniki regionu

W tradycyjnych daniach kieleckich często pojawiają się pewne składniki, takie jak:

  • Kapusta
  • Ziemniaki
  • Różne typy mąki

Te produkty są podstawą wielu mącznych potraw i zup, ale także dań mięsnych, które jednak serwowano głównie na specjalne okazje. Wynikało to z ubóstwa regionu świętokrzyskiego oraz trudności w uprawie różnorodnych roślin na słabych glebach.

Zalewajka

Ta zupa, choć może kojarzyć się z żurem czy barszczem białym, to zupełnie odrębne danie. Składa się na nią zakwas na żur, wędzonka, grzyby i kwaśna śmietana. Dzięki tym składnikom zupa jest nie tylko sycąca, ale i rozgrzewająca - idealna na zimowe obiady.

Kugiel

To specjalność mająca swoje korzenie w kuchni żydowskiej, będąca odmianą babki ziemniaczanej. Oprócz ziemniaków, zawiera mięso z wieprzowych żeberek i cebulę, a także przyprawy takie jak kminek i majeranek. Całość piecze się do zrumienienia. Tradycyjnie, danie to podawano tylko w święta, takie jak Wielkanoc czy Boże Narodzenie.

Placek spod kamienia

Jest to wyjątkowe ciasto, często serwowane podczas świąt Wielkanocnych. Składa się z trzech warstw: białego ciasta, ciemnego ciasta (z kakao) oraz masy śmietanowej. Nazwa pochodzi od nietypowego procesu dojrzewania, gdzie wierzch ciasta obciąża się dużym, płaskim kamieniem. Dzięki temu, przez trzy dni ciasto nabiera właściwego kształtu i smaku.

Goły

To prosty przepis na okrągłe, spłaszczone kluski ziemniaczane. Wystarczy zetrzeć ziemniaki, dodać jajka i uformować kluseczki, które gotuje się we wrzątku. Podaje się je ze skwarkami, a w lokalnym dialekcie nazywane są właśnie "goły".

Prazoki

To tradycyjna potrawa z ziemniaków i mąki, czasem tylko z mąki. Najczęściej używa się mąki razowej z żytnią. Nazwa pochodzi od procesu prażenia mąki. Masę ziemniaczano-mączną ubija się z wodą, a następnie dzieli na kawałki i podsmaża ze skwarkami lub cebulą.

Pokrzywianka

Jak sama nazwa wskazuje, jest to zupa przygotowana z pokrzyw. Prosty przepis wykorzystuje świeże, najczęściej młode liście pokrzyw, które gotuje się w tradycyjnym rosole z dodatkiem ziemniaków.

Dziadajka z zacirko

To zupa z kapustą, ale zupełnie inna niż kapuśniak. Głównym składnikiem jest kiszona kapusta, którą najpierw podgotowuje się, a potem dodaje włoszczyznę. Na koniec wrzuca się zagniecioną zacierkę, czyli drobne kluseczki, oraz podsmażone podgardle. W ten sposób powstaje wyjątkowy smak tej tradycyjnej potrawy.

Lista 15 wyjątkowych świętokrzyskich potraw regionalnych

Sakiewki nadziewane kapustą kiszoną z pieczarkami – przygotowywane przez Klub Wiejski Pozytywka (powiat jędrzejowski).

Barszcz chrzanowy – specjalność Koła Gospodyń Wiejskich z Rykoszyna (powiat kielecki).

Pasztet „Kowalowej” – duma Koła Gospodyń Wiejskich w Zielonce (powiat opatowski).

Grzyby marynowane w śledziu zakochane – przysmak Koła Gospodyń Wiejskich Niestachów (powiat kielecki).

Przekładaniec z tarcizny i pigoły – tradycyjne danie Koła Gospodyń Wiejskich Występy (powiat włoszczowski).

Kaczka po dworsku – wykwintne danie od EKO-BABKI z Cedzyny (powiat kielecki).

Zupa szczawiowa z jajkiem i oponki z serem wiejskim – smakowitość od Koła Gospodyń Wiejskich Korytniczanki (powiat jędrzejowski).

Gomółki z Kowali – tradycyjny przysmak Zespołu Obrzędowego Kowalanki (powiat kielecki).

Wątróbka po żydowsku – danie z Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego „Świętokrzyski Sztetl”.

Kociołek z fasolą korczyńską i pierogi z fasolą korczyńską – od Stowarzyszenia Koło Gospodyń Wiejskich Korczynian nad Nidą (powiat buski).

Zalewajka – klasyczna zupa od Koła Gospodyń Wiejskich w Kozłowie (powiat jędrzejowski).

Parowańce w sosie i kotlety ziemniaczane – smakowitość Gospodarstwa Agroturystycznego Gierasimowicz.

Podpiwek po zagórzańsku – tradycyjny napój Koła Gospodyń Wiejskich Zagórzanki (powiat skarżyski).

Smarowidło bielińskie – słodki przysmak Zespołu „Swarne Kakonianki” z Gminy Bieliny (powiat kielecki).

Żydowski kawior – wyjątkowy smak od Koła Gospodyń Wiejskich w Zreczu Chałupczańskim (powiat kielecki).

Agnieszka
Pisarka i dziennikarka, autorka wnikliwych i pełnych empatii reportaży o mieszkańcach polskich miast. Urodzona w 1984 roku, Agnieszka jest nieodłącznym elementem wielu lokalnych społeczności. W jej twórczości przeplatają się wątki społeczne, kulturalne i historyczne, które ożywiają wizerunek miast Polski. Posiada rzadki talent do odkrywania ukrytych historii i dawania im głosu. Jej teksty są zarówno inspirujące, jak i pouczające, budując mosty pomiędzy różnymi pokoleniami mieszkańców miasta.
×